Một số ý tưởng dường như chẳng bao giờ chết. Vào thời trung cổ, khi nhu cầu năng lượng ngày càng tăng, và những địa điểm thuận tiện để bắt lấy sức nước và sức gió ngày một khó tìm hơn, các nhà phát minh đã đi tìm cách tăng công suất của các bánh xe nước và cối xay gió đang có. Vậy tại sao người ta không cho nước đổ xoay vòng để khai thác nó hoài kia chứ? Đơn giản là lắp một cái máy bơm, cấp nguồn bằng bánh xe nước, đưa nước lên đỉnh bánh xe, nó sẽ lái bánh xe hoạt động.

Chúng ta thấy nhiều thí dụ trong nhiều thế kỉ. Thực tế chẳng có cỗ máy nào trong số chúng từng hoạt động dường như không làm nản chí các nhà phát minh. Vậy nguyên lí gì đã cám dỗ họ? Tôi gọi nó là nguyên lí “chú cẩu tự ngoạm đuôi”.

Sau đây là một số thí dụ:

Ý tưởng về một cái máy bơm tự hoạt động đã được xác lập khi Leonardo da Vinci (1452-1519) biên soạn những tài liệu của ông về máy móc và các vấn đề khoa học. Trong một trang có trình bày phương pháp nâng nước lên như chúng ta thấy ở đây. Đây là đai ốc vô tận Archimede lái bằng bánh xe nước, nâng nước lên đỉnh bánh xe nước. Đây là những cái gọi là “cối xay khép kín”. Nếu như Leonardo không hiểu trọn vẹn về hành vi của nước, thì ông không hề đơn độc, vì vẫn có nhiều người hiểu sai về sức nước cho đến tận thế kỉ 17. Ngay cả một số kĩ sư thực tế vẫn cho rằng nước có sức mạnh nội tại, hay “cuộc sống riêng của nó”.

Nghiên cứu nâng nước lên cao của Leonardo. Nó có phải là một động cơ vĩnh cửu không?

Các khái niệm lực, năng lượng và động lượng không được nhận thức đúng mãi cho đến đầu thế kỉ 19. Quan điểm của Leonardo về những vấn đề này chủ yếu vẫn theo Aristotle.

Phiên bản này cũng sử dụng đai ốc Archimede để nâng nước. Nó có niên đại năm 1580.

Lại là đai ốc Archimede. Mẫu thiết kế này trích từ quyển Kì diệu toán học của Bishop Wilkins (1648). Ông đưa ra đây làm một thí dụ cho “động cơ vĩnh cửu dễ dàng sắp đặt”. Ông thừa nhận có lẽ sức nặng của nước không thể đủ để nâng nước lên, nhưng “nếu nước đổ lên một bánh xe không đủ sức mạnh cho hiệu ứng này, vậy thì tại sao không có hai, ba, hoặc nhiều bánh xe, theo như chiều dài và sự nâng lên của từng thiết bị được công nhận; nhờ sức mạnh của nó được nhân lên nhiều lần nên nó sẽ tương đương với hai hoặc ba lượng nước leo lên, như có thể thấy rõ trên… sơ đồ”. Ít ra thì ông cũng đã đặt ra một số suy nghĩ toán học nghiêm túc cho vấn đề này.

Một máy bơm nâng điều khiển bằng bánh xe. Có lẽ vào thế kỉ 19.

Thí dụ sau cùng này cho thấy rõ ràng rằng những ý tưởng ngớ ngẩn không bao giờ chết, và chúng có thể được cấp bằng sáng chế cả trong thế kỉ 21 (chú ý ngày tháng). Ngày nay, văn phòng cấp bằng sáng chế nói họ không bảo đảm một dụng cụ được cấp bằng sáng chế thực sự sẽ hoạt động, mà chỉ cấp bằng cho 1) một ý tưởng mới, không được phát minh ra hay nhìn thấy trước đó, 2) không mang tính ‘tiền nghệ thuật’ và 3) có ích.

Theo Museum of Unworkable Devices